(Click here for VNI version)

ĐẠI LỄ THÁNH ĐẢN CHÍ TÔN

(ngày mồng Chín tháng Giêng)

            Kính thưa quư Chức sắc, Chức việc và toàn thể quư Đạo tâm.

            Kính thưa quư liệt vị,

            Đại Lễ Thánh Đản Đức CHÍ TÔN cử hành vào ngày mồng Chín tháng Giêng hằng năm giữa cảnh Trời Đất tưng bừng ánh dương xuân, trước cảnh vật muôn hoa ngh́n sắc khoe tươi hớn hở đón ngọn xuân phong, thật là một thời điểm thích hợp để muôn người rộng mở tâm hồn đón nhận ân điển Thiêng liêng cảm thông sâu sắc với cảnh xuân diễm lệ kỳ ảo.

            Trong Đạo gọi đó là Xuân Tâm, Xuân Đạo. Vậy trong ư Xuân đó, c̣n ǵ thích hợp hơn là nói chuyện hôm nay về ḷng tin thờ THƯỢNG ĐẾ.

            Tôi xin nói về ḷng tin thờ THƯỢNG ĐẾ với 2 ư chính sau đây :

                           1.- V́ sao tin thờ Thượng Đế ?

                           2.-  Nên tin thờ Thượng Đế như thế nào ?

            1.- V́ sao tin thờ Thượng Đế?

            Thoạt nghe qua th́ tưởng chừng đối với người chân tu nhiệt thành tín ngưỡng, câu hỏi nầy không cần thiết, hoặc vô lư là đằng khác, v́ lẽ đơn giản là có đạo th́ đương nhiên tin thờ Thượng Đế rồi, cần ǵ phải thắc mắc nữa. Tuy vậy, trong hoàn cảnh hiện nay ít kinh thiếu sách việc thuyết tŕnh điều nầy chẳng những có lợi cho sự tu học chung mà c̣n làm cho ta nhận thức sâu sắc ư nghĩa Đại Lễ Thánh Đản CHÍ TÔN hôm nay, hầu hết dạ kính thành hiến dâng Thánh Lễ trọn phần tôn nghiêm.

            Thế gian có nhiều điều rất thường t́nh, từ đứa bé đến người lớn ai ai cũng biết cũng hiểu, thế mà khi hỏi lại tại sao như vậy, tại sao làm vậy th́ quả thật ai cũng thấy khó nói, không nói rành ra được, đành cho là tự nhiên như vậy, làm theo thói quen tự nhiên mà thôi. Cụ thể như khi đói bụng thèm ăn, đi t́m thức ăn. Nhưng tại sao lại có cảm giác đói bụng?  Tại sao bụng đói th́ miệng lại thèm ăn, dù ta hoàn toàn không có ư thèm muốn đó. Các nhà khoa học ngày nay dùng máy tính điện tử cũng chưa t́m ta được tất cả các phản ứng của cơ thể khi đói bụng đ̣i ăn. Nên cho tới ngày nay cũng chưa có câu giải đáp thỏa đáng.

            Ngay từ thời xa xưa, khi loài người mới bắt đầu xuất hiện trên trái đất, cách đây ngót vài  triệu năm, con người cổ sơ thời tiền sử cũng đă phản ứng một cách tự nhiên như vậy: khi đang đi bỗng gặp con cọp dữ nhe nanh đến vồ, hoặc khi đứng trước cảnh tượng hải hùng: Núi đổ đất chuyển, rừng núi hừng hực lửa đỏ ngất trời, mà bất giác thốt lên tiếng kêu than "TRỜI" và hoảng hốt sợ chạy trốn. Hoặc khi đứng trước cảnh Trời đất hùng vĩ sông núi bát ngát một màu, bốn mùa cỏ hoa muôn sắc xinh đẹp, hoặc đêm trăng nằm ngắm muôn sao lấp lánh trên bầu trời diễm ảo, bất giác có cảm tưởng ca ngợi cái đẹp tuyệt diệu của thiên nhiên mà liên tưỡng như có bàn tay tuyệt diệu của Đấng Tạo Hóa làm nên, từ đó đem ḷng ngưỡng mộ kính phục Đấng Tạo Hóa vô h́nh tối cao đă tạo lập thế gian và ngự trị cai quản muôn loài vạn vật. Ḷng tin thờ Thượng Đế là một bản năng rất tự nhiên của con người, một bản năng phú bẩm không người nào là không có. Các nhà khoa học gọi đó là bản năng tín ngưỡng (Instinet religieux). Đó là cái bản năng phú tánh khiến con người luôn hướng nh́n lên Trời cao xanh để t́m một thế lực vô h́nh rất hùng vĩ, rất cảm thông, để cứu giúp ḿnh trong hoàn cảnh nguy nan khốn cùng đau khổ tuyệt vọng, cũng như để bày tỏ tâm sự ước mơ những ǵ hay đẹp nhất, cao siêu nhất, và an lạc nhất của kiếp người. Quả thật đó là nhu cầu thiết yếu, nhưng thầm kín nhất trong ḷng mọi người.

            Tâm trạng chung đó của loài người cũng là tâm trạng của dân tộc ta từ ngh́n xưa. Biết bao câu ca dao tục ngữ hay thơ văn, chứng minh rơ điều này, ta có thể kể vài câu tiêu biểu :

Non cao ai đắp mà cao,

Sông kia bể nọ ai đào mà sâu?

            Hoặc như từ thời Hùng Vương :

Ra khơi xem cá ông voi

Vào hang bắt muỗi xem loài tiêu minh

      Cũng tâm cũng tính cũng t́nh

Cũng vùng vẫy đủ, cũng sinh nuôi vừa

Muôn vàn trong một Hóa cơ,

Chớ đem nông nỗi mà ngờ cao xanh .

            Thế nên mới có câu :

...Ḱa non non, nước nước, mây mây,

Đệ nhất động hỏi rằng đây có phải?

Nầy suối giải oan, nầy Chùa Cửu Vơng,

Nầy am Phật Tích, nầy động Tuyết Quỳnh,

Nhác trông lên ai khéo vẽ h́nh,

Đá ngũ sắc long lanh như gấm dệt,

Thăm thẳm một hang lồng bóng nguyệt,

Gập ghềnh mấy lối uốn thang mây,

Chừng giang sơn c̣n đợi ai đây?

Hay Tạo Hoá khéo ra tay xếp đặt?

            Ngay như Xuân Diệu, thi sĩ thời nay cũng có câu thơ :

Hồn tôi cánh rộng mở,

Hai bên gió thổi vào,

Nghĩ những điều hớn hỡ,

Như Trời cao cao cao .

            Hoặc ai oán như Chinh Phụ Ngâm của Đoàn Thị Điểm:

Thuở Trời đất nỗi cơn gió bụi,

Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên,

Xanh kia thăm thẳm từng trên,

V́ ai gầy dựng cho nên nỗi này?

Sơ lược như vậy cũng quá đủ để khẳng định rằng ḷng tin thờ Thượng Đế là một bản năng tự nhiên của con người không kể xưa nay. Đó là lư do thứ nhất, để giải thích rằng ta tin thờ Thượng Đế là v́ bản năng phú bẩm của con người,  nhưng c̣n một lư do nữa rất thiết thực, rất hữu ích, mà loài người muốn tin thờ Thượng Đế và cần tin thờ Thượng Đế: đó là v́ toàn thể loài người ai ai cũng có ḷng xu hướng về cái Chân, Thiện, Mỹ tuyệt đối, ai ai cũng có tinh thần hướng thượng muốn xây dựng và phát triển cuộc sống lư tưởng cao đẹp lâu dài. Chính ḷng tin thờ Thượng Đế mănh liệt đă khiến cho Lư Thường Kiệt ứng khẩu 4 câu thơ bất hủ:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tuyệt nhiên định phận tại Thiên thư,

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

làm nức ḷng quân ta đánh bại quân Tống xâm lược. Bài B́nh Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trải cũng hàm chứa một niềm tin thờ Thượng Đế nóng bỏng với những câu như :

Tát cạn nước Đông Hăi không đủ rửa hết vết nhơ,

Chặt hết trúc Nam Sơn, chẳng đủ ghi hết tội ác.

Thần, người, đều căm giận, Trời đất chẳng dung tha.

Ta đây phát tích Lam Sơn, nương thân hoang dă,

Nghĩ thế, thù không đội Trời chung,

... Bỡi Trời muốn khiến ta để trao trách nhiệm,

Nên ta càng cố chí để vượt gian nan...

Gần đây, ngay khi lên đoạn đầu đài, Trần Cao Vân cũng khẳng định ḷng tin thờ Thượng Đế với bài thơ ứng khẩu:

Đứa nào muốn chết, chết như chơi,

Chết v́ non sông , chết v́ Trời,

... Chết được như vầy là hả lắm,

Ta không sợ chết, chết như chơi!

            Đây là ḷng tin thờ Thượng Đế làm cho con người hiên ngang bất khuất, anh dũng  mănh liệt phi thường, nâng cao phẩm giá con người đến tuyệt vời là thế.

            Nhưng trong cuộc sống b́nh thường, dân gian cũng có những câu ca dao nung đúc chí khí cang trường, phấn đấu xây dựng cuộc sống cao đẹp như:

Làm trai quyết chí tu thân,

Công danh chớ vội, nợ nần chớ lo.

Khi nên Trời giúp công cho,

Làm trai năm liệu, bảy lo mới hào...

            Hoặc như:

Trời nào phụ kẻ có nhân,

Người mà có đức muôn phần thảnh thơi.

C̣n nói đến trong Đạo ta, th́ biết bao Thánh Ngôn, Thánh giáo nói về ḷng tin thờ Thượng Đế là lẽ sống chân chính cao thượng thật không kể xiết, chỉ xin trích dẫn một câu để làm tiêu biểu như:

Thân con thân của Cao Đài,

Người con người của Thầy sai xuống trần.

Bao  nhiêu điều dẫn chứng kể trên giải thích quá đầy đủ rơ ràng lư do tại sao lại tin thờ Thượng Đế .

Lư do thứ nhất: là v́ bản tính bẩm sinh con người tin thờ Thượng Đế một cách tự nhiên  tự phát, không cần suy nghĩ.

Lư do thứ hai:   là v́ tinh thần hướng thượng tiến bộ,  v́ lư tưởng một cuộc sống Chân, Thiện, Mỹ toàn hăo lợi ích cho phẩm giá con người và hạnh phúc cho xă hội. Ḷng tin thờ Thượng Đế đi từ bản năng hồn nhiên trở thành nhận thức lư trí vững chắc, sáng suốt, dựa trên nền tảng triết lư siêu h́nh và thực nghiệm xă hội một cách lập luận khoa học, do đó càng trở nên bức thiết cho cuộc sống con người, như lời Văn hào Nga Dostoivsky đă nói: “Dù không thấy có Trời, th́ cũng cần t́m ra một Ông Trời để tin thờ”.

2.- Nên tin thờ Thượng Đế như thế nào?

Sau khi đă thấy rơ ḷng tin thờ Thượng Đế là bản tính cố hữu, bẩm sinh tự nhiên của con người, th́ ta cũng cần biết qua nên tin thờ Thượng Đế như thế nào cho đúng lư, cho đúng cách, cho hợp Đạo lư văn minh. Vậy trước hết cần biết Thượng Đế là thế nào?

           Quan niệm tin thờ Thượng Đế khác nhau tùy tŕnh độ căn cơ và cảm t́nh kinh nghiệm của từng người, từng dân tộc, nhưng phổ thông nhất hiện nay là sự tin thờ Thượng Đế như một Đấng Vô h́nh có quyền năng vô thượng, có h́nh dáng như người, theo lời Thánh kinh nói: “Con người được tạo dựng ra theo h́nh dáng Đấng Chúa Trời”. Cho nên rất nhiều dân tộc thờ Thượng Đế theo h́nh tượng một Cụ già phương phi lẫm liệt, áo măo uy nghi, đẹp đẻ hào quang sáng chói, mắt nh́n đầy vẽ tŕu mến cứu độ thế gian. Các Triết gia gọi đó là cách tin thờ theo nhân cách hóa; Đạo lư Đông phương th́ gọi đó là tin thờ Sự Tướng theo diệu dụng, nghĩa là cách tin thờ theo h́nh tượng cụ thể, để gây cảm xúc tín ngưỡng. Thật vậy, khi tôn xưng Ông Trời, Đức Chúa Trời, Đức Thượng Đế, Đấng Tạo Hóa th́ con người dễ thấy sự cảm thông huyền diệu với Ngài nhiều hơn, như có mối liên hệ cảm mến gần gũi khắng khít giữa hai chủ thể cùng tâm linh.

Thượng Đế  là Đấng Toàn Tri, Toàn Năng, có thể tùy thời thị hiện dưới bất cứ h́nh tướng nào, nhưng nếu chỉ vịn theo h́nh tướng đó thôi th́ thật là nông cạn và cố chấp không xứng đáng muôn một đối với quyền uy tối thượng của Ngài là Đấng Tạo Hóa sinh ra muôn loài vạn vật và cả Càn Khôn Thế giới, nhất là đối với tính cách tuyệt đối của Ngài mà con người thế gian sống trong ṿng hạn hẹp tương đối không thể nào tưởng tượng nỗi.

V́ thế, các Tôn giáo, các Triết gia mới đề ra cách tôn thờ cao siêu hơn bằng lư trí, cầu đạt đến Thượng Đế Lư Tính khác với Thượng Đế diệu dụng như cách tin thờ theo h́nh tượng nói trên .

Theo cách tin thờ này, ta phải thoát ly các cảm nghĩ cụ thể thông thường mà cầu đạt đến Thượng Đế bằng tư duy lư trí trừu tượng, bằng nhận thức tâm linh sâu xa của tâm hồn. Thượng Đế là Đấng tự hữu nhi hằng hữu, Đấng Toàn tri Toàn năng, Toàn Chân Thiện Mỹ, Đấng Tạo Hóa Càn Khôn vũ trụ vạn vật, Đấng hằng yêu từ bi cứu độ muôn loài muôn vật. Cho nên ta không thể nói Ngài như thế này, Ngài như thế kia, thậm chí các kinh sách nói đến Ngài c̣n phải dừng lại chỗ không thể nói ra được, các vị Phật, Thánh, Tiên cũng đều im lặng mà không nói rơ ra đuợc. Ta có thể nhận biết được Ngài bằng cảm thức tâm linh qua phương pháp chí thành cầu nguyện lễ bái, qua trầm tư mặc tưởng, qua thanh tịnh tâm không, đại định mà thôi. Nhưng bằng cách nào th́ cũng luôn phải nắm vững ba quy tắc chính yếu là phù hợp với nhận định lư trí sáng suốt,  phù hợp với đạo đức chân chính và phù hợp với lẽ sinh tồn xă hội. Không phù hợp 3 quy tắc này, ta dễ bị rơi vào tà thuyết tà đạo, ảo tưởng vọng niệm sai lầm.  Ba quy tắc nầy là 3 cột trụ  vững chăi để xây dựng một đức tin tôn thờ Thượng Đế chân chính cao thượng, để làm tiêu chuẩn cho mọi quan niệm tin tưỡng đứng đắn về Thượng Đế. Đó là con đường cầu đạt đến Thượng Đế Lư Tính.

Điều quan trọng nữa là tin thờ Thượng Đế không chỉ bằng tinh thần tư tưỡng suông mà phải bằng hành động sinh hoạt thực tế, bằng tu tâm sữa tánh làm lành lánh dữ, làm mọi điều thiện, tránh mọi điều ác, giữ ḷng chân thành không bản ngă, không cố chấp si mê, không dục vọng ăo tưỡng, không ngạo mạn kiêu căng, nhiệt thành trợ giúp phục vụ mọi người, tích cực phục vụ nhân sinh xă hội. Đó là cách tiếp cận Thượng Đế bằng Công phu, công quả, công tŕnh vậy.

Ngoài ra, cái đặc trưng của Đạo Cao Đài là tin thờ Thượng Đế bằng biểu tượng Thiên Nhăn. Thánh Nhăn tiêu biểu cho sự sáng suốt toàn tri linh diệu của Thượng Đế cho ánh sáng Chân Lư tuyệt đối, cho trí tuệ Bát nhă Ba La mật, cho giác ngộ vô thượng. Tại sao không dùng ánh sáng ngọn đèn, ngọn lữa để làm tiêu biểu mà lại dùng h́nh tượng Thiên Nhăn?  Ánh sáng ngọn đèn, ngọn lửa làm sao linh hoạt kỳ diệu thông minh bằng ánh sáng con mắt!  Chỉ có ánh sáng con mắt mới trông thấy được muôn màu sắc h́nh tướng, tỷ như ánh sáng đèn, sáng lữa làm sao nh́n thấy được ḷng dạ con người, trong khi hai người chỉ nh́n nhau bằng mắt có thể hiểu thấu ḷng dạ của nhau. Mắt người đă linh diệu như thế, huống hồ Thánh Nhăn của Thượng Đế c̣n linh diệu minh tuệ đến ngần nào nữa? Ánh sáng của Thánh Nhăn là ánh sáng của thân ḿnh, mà ḷng người vốn đă có sẵn  (kinh nói: Nhăn thị chủ tâm, lưỡng quang chủ tể, quang thị thần, thần thị Thiên...)  khiến Trời Người có thể tương thông tương cảm nhau, để người tu có thể đạt đến chổ Trời Người hiệp một (hay Thiên Nhân Hiệp Nhứt) như lời Thánh ngôn dạy:

                                      “Tâm ấy ṭa sen chỗ Lăo ngồi ...”

Chính v́ thế, mà Đạo Cao Đài khác với phần đông các Tôn Giáo là không coi con người trần thế có thân phận tội lỗi quá thấp hèn, mà trái lại, lại đề cao giá trị con người lên tuyệt vời như Thánh giáo dạy:

Tôn trọng người như Tiên  Thánh Phật

Thương yêu tất cả chúng sanh linh.

Cho nên, theo Đạo Cao Đài, tin thờ Thượng Đế không chỉ là có thái độ van xin cầu khẩn, mà chủ yếu là thực hiện đạo đức cao thượng, phát huy cao độ khả năng phẩm giá con người để sánh với Trời, như Thánh giáo dạy :

Tu là để học làm Trời,

Phải đâu kiếp kiếp làm người thế gian.

Từ bi Bác ái là Thầy,

Con tua bắt chước cho đầy ḷng con.

            Ôi! cao siêu vĩ đại đẹp đẻ thay cách tin thờ Thượng Đế như thế! Vừa đầy ư nghĩa đạo lư triết lư cao thâm, vừa có tinh thần nhân bản xă hội, lại tỏ rơ tính cách tích cực tiến bộ hướng thượng; phù hợp xiết bao với trào lưu văn minh khoa học. Đó là quan niệm về cách tin thờ Thượng Đế hay nhất mà chúng ta nên theo vậy.

            Kết luận: Qua sự tŕnh bày trên đây, chắc hẳn quư vị, toàn thể quư Đạo tâm đă nhận thức rỏ ràng như thế nào là tin thờ Thượng Đế và đường lối quan niệm tin thờ Thượng Đế một cách đúng đắn hợp đạo lư và xu thế tiến bộ văn minh của thế giới hiện đại, đặc biệt là theo quan niệm Cao Đài giáo chúng ta. Thế th́ c̣n ǵ hơn là nhân Thánh lễ Thánh Đản CHÍ TÔN hôm nay, quư đạo tâm hăy đem sự hiểu biết đó, ư nghĩa tin thờ Thượng Đế chân chính đó và trọn hiến ḷng chí thành, chí kỉnh hồi hướng Thượng Đế với một ḷng tín ngưỡng nhiệt liệt đầy ư thức sáng suốt, với một nguyện lực phấn phát hùng dũng, trọn đời hy sinh đoàn kết phụng thờ lư tưởng Đạo Trời cao cả v́ sứ mệnh Tận Độ Kỳ Ba.

            Trong tinh thần và quyết tâm ấy, toàn thể chúng ta hăy nhứt tâm cầu xin Ơn Trên Đức  Chí Tôn tuyệt đối tối cao ban bố ân phước cho toàn thể Đạo đồ trong năm mới Quư Mùi được Thân Tâm Thường Lạc, Đạo Pháp Tinh Tiến, Đạo Đời Tương Đắc, Nhân Dân Lạc Nghiệp, Thế Giới Thanh  B́nh.

Xin cảm ơn toàn thể quư liệt vị.

THÁNH THẤT CAO ĐÀI HOUSTON

Thanh Tùng.